Nadat hij al een carrière als schrijvend journalist was gestart (Haagse Post, Muziekkrant OOR), begon Peter van Bruggen rond 1978 aan een loopbaan bij de KRO-Radio. Feitelijk is die nooit opgehouden. Zijn pensionering, nu ruim zes jaar geleden, leek even het einde. Maar Peter van Bruggen is gewoon doorgegaan.

Dat bewees hij met De Midzomernachtsdroom, zijn tot radioprogramma’s bewerkte podcasts die vorig jaar werden uitgezonden door BNNVARA op NPO Radio 1. Deze zomer is hij weer reisleider van virtuele trips door verre landen in de zomereditie van KRO’s Goudmijn op Radio 5.

Van Bruggen is een verhalenverteller, die de radio als medium heeft gekozen. Gelukkig maar. Momenteel zijn bewerkte interviews met grote popsterren (Elton John, Blondie) te horen als podcast via Radio 5.
Peter recyclet soms onderdelen uit zijn immense archief, maar nooit is dat storend en nog altijd worden nieuwe hoofdstukken toegevoegd. De Midzomernachtsdroom kende vorig jaar afleveringen over Trump en een Orwelliaanse aflevering Brave New Korea over de parallellen tussen de totalitaire staten die de allemaal met open ogen zien opereren. Iedereen kent George Orwell, maar niemand grijpt in.

Het Weeshuis van de Hits uit de jaren tachtig is zijn bekendste programma. Zelf vind Van Bruggen de virtuele reizen in Route du Soleil, later op Radio 2, nog beter geslaagd, vanwege de verbeterde technische mogelijkheden. Met zijn beeldende manier van radio maken heeft Peter veel aan het medium toegevoegd. Op vijf jaar live ochtendradio in de jaren negentig na, maakte Peter van Bruggen altijd gescripte programma’s, waarin over elk woord, elke overgang tussen twee platen en elk geluid was nagedacht. En dat is nog steeds zo.

Voor de nieuwe zomerserie van Goudmijn kocht de 71-jarige maker een nieuwe set microfoons,  om toch vooral technisch optimaal uitgerust op geluidenjacht te kunnen gaan.

De 25-jarige Carter is een groot muziekliefhebber met een brede smaak die het aanbod hoorbaar ‘open minded’ benadert. Waar deejays bij ‘de commerciëlen’ nog grotendeels zijn veroordeeld tot lijstje van de muziekredactie of playlists uit de computer, is bij zowel Radio 2 als Radio 5 als 3FM sinds enige tijd weer sprake van muzikale inbreng door de deejays. Zoals het hoort. Aan Carter is die vrijheid toe te vertrouwen. Haar zaterdagavondshow Club Carter  is de opmaat voor een avondje of nachtje stappen. Hierin veel dansbaar werk, maar ook felle gitaarrock en soms een ‘classic’ van bijvoorbeeld Joy Division.

Sinds april is ze de vaste presentator van 3Voor12 Radio, het dagelijkse blok van de VPRO op de late avond. Dit programma was al redelijk grenzeloos, maar het lijkt het onder Sagid nog meer te worden. 3FM heeft eindelijk gekozen voor een aan het Belgische Studio Brussel verwante left of centre-benadering waar het de muziek betreft, met veel nieuwe, nog niet ontdekte muzikanten en bands. Sagid Carter is een van de stemmen van die nieuwe aanpak.

Anders dan veel collega’s, speelde Sagid niet op haar tiende al ‘deejaytje’ op haar slaapkamer. Min of meer bij toeval kwam ze bij de radio – in eerste instantie FunX – nadat haar zus haar een laatste zetje gaf. Haar aanpak werd hierdoor fris en eigen. Niet het deejayen, maar de journalistiek, met name interviewen, hadden al vroeg haar interesse. Op de radio vertaalde haar engagement zich recent na de moord op George Floyd in een persoonlijk gesprek met haar moeder over de betekenis van huidskleur.

De bagage van journalistiek en maatschappelijke betrokkenheid neemt ze ook mee in de podcastserie Cartish Radio, waar gemonteerde voxpops van een paar minuten worden afgewisseld met gesprekken van een uur of langer met auteurs, artiesten of wetenschappers.

Virus Verhalen is een podcastserie die bij aanvang van de coronacrisis in allerijl, maar zeer professioneel is opgetuigd. In vijftien afleveringen komen we te weten hoe Nederland het virus beleeft. De podcast trekt je met heldere en treffende intro’s en passende muziektonen de verschillende verhalen in. Individuele verhalen die herkenbaar zijn, zoals de eerste aflevering waarin de maakster Heleen Hummelen onder het balkon van haar oude moeder staat bij een verpleegtehuis, maar bijvoorbeeld ook van de huismeester van een boekhandel in de Dominicanenkerk in Maastricht die vertelt over ouders die pedagogische boeken kopen omdat ze bang zijn dat ze anders leerachterstanden oplopen.

We komen in Virus Verhalen achter de voordeur, voorbij de quarantainelinten van het verpleeghuis en in het thuisklasje. We horen hoe mensen elkaar toch proberen te bereiken en elkaar een hart onder de riem steken. Maar ook hoe het soms misgaat. We horen verhalen uit het verpleeghuis, het faillissement van een theater te Boxmeer, de steeds drukker wordende natuurgebieden, een vanwege de dichte horeca florerende viswinkel, een actrice die van de ene dag op de andere haar werk kwijt is. We horen hoe de gevolgen van de maatregelen diepe sporen trekken door Nederland. Ook horen we kinderen vertellen hoe zij de corona-tijd beleven

De verhalen gaan door alle lagen van de bevolking heen: van marktkoopmannen en artsen tot sekswerkers. En ook alle leeftijden komen aan bod: we horen de geluidjes van baby Wiep en de verzuchtingen van Dien uit de Jordaan die vlak voordat ze overlijdt op 99-jarige leeftijd nog vertelt dat ze ‘goed gaat’ en dat er ‘ontzaggelijk goed voor haar gezorgd wordt’.

De podcast neemt ons mee op een tocht door wachtend en op anderhalve meter afstand levend Nederland. We leren personen kennen die regelmatig terugkeren. Hij is prachtig radiofonisch gemaakt. We horen Radio Doc op zijn best. Hier wordt radiodocumentairegeschiedenis geschreven.

Roelof Hemmen gaat in BNR’s Big Five in gesprek met de hoofdrolspelers van de belangrijkste actuele dossiers van Nederland. Elke werkdag, een uur lang. Eén dossier per week.

Het gaat bijvoorbeeld een week lang over de fiets, mede mogelijk gemaakt door lease-a-bike.nl (‘zet heel Nederland op de fiets’) want hij koppelt elke week een sponsor aan de show. Op maandag hoor je mensen als Marco te Brömmelstroet, fietshoogleraar aan de Universiteit van Amsterdam, die de fiets in een heel ander perspectief plaatst dan de meeste wetenschappers.

De dag daarna volgt dan Lucas Harms, van de Dutch Cycling Embassy, die fietskunde en –kennis exporteert, dat is big business.

Arend Schwab komt aan het woord, professor mechanica aan de TU Delft, die een fietslaboratorium heeft opgezet waar hij onderzoek doet op het gebied van zaken als veiligheid. Zo heeft hij een zelfsturende fiets ontwikkeld, omdat uit onderzoek bleek dat veel ouderen ten val komen omdat ze niet meesturen met hun fiets.

Na een week luisteren is je kijk op de fiets definitief veranderd. En dat geldt voor alle dossiers die Hemmen behandelt. Of het nou gaat om de vleesindustrie, waarbij hij bijvoorbeeld een varkens-econoom aan het woord laat, of Suriname, de woningbouw, de pensioenen, corona over de grens: BNR’s Big Five informeert je van alle kanten en verruimt je blik.

De deskundigen zijn uitstekend gecast, en vaker dan bij andere programma’s vrouw.

BNR’s Big Five is radio gemaakt door een oprecht geïnteresseerde presentator die zich, dat hoor je, snel nieuwe kennis en inzichten eigen kan maken.

Binnenkort stopt Roelof Hemmen ermee, maar we gaan er vanuit dat zijn opvolgers net zo kundig en kritisch zullen interviewen als hij dat doet. BNR is dit aan het programma verplicht.

Zijn opleiding aan de toneelacademie in Maastricht doet vermoeden dat Stefan Stasse zich verbonden voelt met het theatrale aspect van het leven. En inderdaad, dat is gebleken.

Hij vond zijn podium in de radiostudio en biedt op dat toneel eigenlijk elke luisteraar met liefde een plek aan. En zo zorgt hij ervoor dat in zijn uitzendingen het alledaagse leven plotseling boven het maaiveld terecht komt en iedereen een hoofdrol krijgt.

Want Stasse is als geen ander geïnteresseerd in het wel en wee van zijn luisteraars. Dat laat hij horen in de gesprekken in zijn programma De Staat Van Stasse. Zoals hij dat eerder ook doet in Het Theater van het Sentiment, het programma dat in 2001 al een keer de Zilveren Reissmicrofoon won. Die gesprekken zijn uiterst herkenbaar voor iedereen.

Stefan maakt ‘gewone’ radio. Terwijl in andere studio’s de bulderende lach van presentatoren en talloze sidekicks de leegte moet vullen met holle decibellen blijft het in Stefans studio rustig. Bij Stasse wordt niet gebulderd, maar geglimlacht. Door de luisteraar. Vanwege herkenning of ontroering. Want de dingen waar je zo makkelijk overheen kijkt kunnen zo zeer de moeite waard zijn, blijkt uit zijn programma’s.

Stefan Stasse heeft geen haast. Woordspeligheden en een nerveus makend tempo laat hij links liggen, want hij maakt radio die niet modieus hoeft te klinken om eigentijds te kunnen zijn.

De liefde voor het medium spat er vanaf.

Hij maakt van zijn radioprogramma’s een organisch geheel. Hij ademt radio. Alsof zijn programma’s nooit bedacht zijn, maar er altijd gewoon al waren. We zijn met zijn allen bij hem op bezoek in de studio, we voeren vanzelfsprekende gesprekken en luisteren naar muziek die hij ons graag wil laten horen. Niets meer en niets minder.

Bij Stasse is de drempel heel laag, terwijl de lat hoog ligt. Want Stasse neemt uiteindelijk vooral zichzelf mee naar z’n radiowerk.

Netflixkijkers bingewatchen, podcastluisteraars bingelistenen.

De jury verslond in één middag alle zes afleveringen van De Brand in het Landhuis, een meesterlijk gemaakte podcast van podcastmaker en acteur Simon Heijmans.

Aflevering 1 van deze podcast werd op 20 januari 2019 uitgezonden in Radio Doc, op NPO Radio 1.

Het verhaal: in december 2003 brandt het landhuis van grootgrondbezitter Ewald Marggraff in Vught af. Marggraff wordt na het blussen dood achter de voordeur aangetroffen. Al heel snel vermengen feit en fictie zich in de verhalen die rondgaan. De brandweer had hem kunnen redden, maar deed dat expres niet, omdat Marggraff een broertje dood had aan alles en iedereen die ook maar iets met de overheid van doen had.

Margghraff’s vermogen, dat enkele tientallen miljoenen zou bedragen, was verdwenen. En hoe zat het met zijn enorme kunstcollectie?

Heijmans ontrafelt met een enorme precisie en met heel veel geduld de kluwen van feit en fictie. Hij doet dat theatraal, hij is naast podcastmaker ook acteur. Elke stap die hij in zijn onderzoek zet zetten wij als luisteraars ook. Hij spint ons in in zijn web, wij maken mee wat hij meemaakt.

We horen geen puur journalistieke zoektocht waarin alles tot op de bodem en haarfijn dient te worden uitgezocht, we horen de mens Simon Heijmans. We horen de theatermaker die een audiostuk maakt, we horen de aankeilers waarmee hij ons lekker maakt voor de volgende aflevering, we horen iemand die het medium ongelofelijk goed in zijn vingers heeft, we horen een hele goede radiomaker van wie we nog heel veel goede podcasts en radio-uitzendingen kunnen verwachten.

Als er iemand is die zich compleet heeft losgezongen of – beter gezegd – heeft los gesproken van de oer-Nederlandse omroeppolitiek, dan is het wel Mieke van der Weij.

Ze gaat al heel lang met ogenschijnlijk gemak mee, met name op de radio. Trekt zich helemaal niets aan van de grillen van omroepbazen en modieus omroepgedoe. Kiest voor prettig en inhoudsvol werken, ook als dat wellicht wat minder handig is met het oog op een glanzende media-carrière. Doet opvallend onopvallend gewoon haar werk.

Mieke van der Weij is een soort vleesgeworden BBC-model, want Mieke is Mieke en geen boegbeeld van welke omroep dan ook. AVRO, TROS, VPRO, HOS, NOS en nu Omroep MAX. Mieke van der Weij schuift ergens aan zonder zich meteen te bekeren tot de eventuele opvattingen van haar werkgevers.

Ze geeft haar luisteraars altijd het idee dat haar werk er weliswaar toe doet, maar dat er zonder moeite duizend dingen op te noemen zijn die van wezenlijker belang zijn. Die boodschap draagt ze subtiel uit door milde ironie en een prettig soort van eigenwijsheid. En dat maakt haar erg Nederlands.

Mieke van der Weij is, misschien onbewust, een soort van gids in radioland geworden: zuilloos gewoon informatief zijn, daar gaat het om. Terwijl Hilversum vergadert maakt Mieke programma’s. Houden zo.

 

Vroeger had je op de radio Wina Born, van Wina’s Culinaria, daarna had je heel lang niets, nu heb je Petra Possel, van Mangiare!

Ze praat elke vrijdagavond een uur lang – op NPO Radio 2 bij de NTR – met gasten over eten en drinken. Je zou denken, op de radio werkt dat niet, je moet koks achter dampende pannen aan het werk zien. Niets is minder waar dan dat.

We zien, ruiken en proeven voor ons wat Petra Possel uitserveert. Ze doet dat op een prettige, geestige en eetlust opwekkende manier.

Redacteuren koken en proeven, wijnexperts geven tips, luisteraars vertellen over hun favoriete nachteten. We ruiken verse scones, we proeven zeewier en we komen alles te weten over het tempereren van chocolade.

We worden attent gemaakt op een Duits Bakboek – Back! – , we komen te weten hoe je snel en lekker kunt koken zonder zakjes en pakjes te gebruiken en we zitten gebiologeerd aan de keukentafel van een biologische aspergekweker.

Mangiare! is praten over eten en drinken zonder oppervlakkig gebabbel. Het is een culinaire verademing tussen het nieuws en de sport. Het behandelt trends zonder trendy te klinken. Mangiare! is slow radio zoals het bedoeld is. Mangiare! is genieten.

Door de dodelijke combinatie van ervaring, een immer aanwezige geestelijke lenigheid en gevatheid en onmetelijke feitenkennis laat Felix Meurders zijn geïnterviewden nog elke week alle hoeken van de kamer zien.

Exact 55 jaar geleden maakte Felix via jeugdomroep Minjon in 1964 zijn eerste meters als radiomaker. In 2019 is hij welgeteld 45 jaar stembepalend aan de zaterdagse stamtafel op Radio 2, als enig overgebleven constante in de ooit door Jan Nagel opgezette politieke primeurshow, die in januari 1974 het socialistisch strijdprogramma Dit Is Het Begin opvolgde.

Felix was al zes jaar onnavolgbaar als deejay in Luxemburg en Hilversum, hij had inmiddels voorzichtig geproefd aan de sportverslaggeving en wilde ook wel werk maken van de politieke journalistiek in In De Rooie Haan. Zo heette het programma dat hij vanaf 1974 maakte met mensen als Wim Bosboom, Koos Zwart en Nelleke Burg.

Bosboom verdween, Spijkerman verscheen, De Haan ging op stok en Spijkers met Koppen werd de nieuwe titel. Felix bleef. Spijkerman ging commercieel, Jan Jaap van der Wal kwam en ging, Dolf Jansen bleek een ‘steady’ partner. Dat duo is er nog steeds.

Felix verdient de prijs voor 45 jaar Spijkers en In de Rooie Haan, maar ook voor Langs de Lijn, de Woensdag- en Vrijdageditie, mediaprogramma Het Circuit in de jaren tachtig en de talloze popprogramma’s op Hilversum III tussen ’68 en ’86: Gesodemeurders, Rock ‘n’ Roll Methode, Meurders Methode, Zoekplaatje, Daverende Dertig/ Nationale Hitparade, Paviljoen 3, VIP Spel, Popkrant….

In een tijd waarin de zendercoördinator allesbepalend lijkt en jonge makers steeds minder vrijheid krijgen – of nemen – om hun eigen stempel te zetten, kon de bijna 73-jarige Felix dankzij niet aflatende luisteraarssteun de baasjes terug hun hok in sturen: tijd voor verjonging op de zaterdagmiddag van Radio 2? Alles best, maar nog even niet in plaats van Felix.

Bob is een podcast over Elisa, vierentachtig jaar en verliefd… op Bob. Een man waarvan haar drie dochters tot dan toe nooit hadden gehoord, maar over wie hun moeder niet meer kan zwijgen. Wie is Bob en heeft hij wel echt bestaan? 

Met deze inleiding neemt de podcast Bob de luisteraar mee op een zoektocht. Via gesprekken met Elisa, haar dochters en anderen uit haar omgeving proberen de makers van de podcast de raadselachtige Bob op te sporen. Je leeft als luisteraar dankzij de goede vertelstructuur mee tot de laatste minuut.

Als er over podcasts wordt gesproken, gaat het vaak over audioproducties uit Amerika. Maar dichter bij huis worden ook mooie en verhalende pareltjes gemaakt. Zoals deze heerlijke serie in zes delen, van audiocollectief Schik en VPRO Dorst, de kweekvijver voor jonge programma- en podcastmakers. Een goed verhaal dat prachtig is gemonteerd. En op zeer creatieve wijze ook licht werpt op een belangrijk maatschappelijk probleem: dementie. 

Podcast Bob laat horen dat audio tegenwoordig een langer leven heeft dan de radio. En een veel groter domein: er is een zee van mogelijkheden op internet bijgekomen. Daar kunnen de liefhebbers van geluid alleen maar blij mee zijn. En zeker als die mogelijkheden zo worden benut als door de makers van dit verrukkelijke verhaal over de mysterieuze Bob.

De Nipkowschijf-uitreiking wordt mogelijk gemaakt door onze sponsors